لنزهای واید و فیش آی

یکی از سوالاتی که زیاد پرسیده میشه این هست که آیا اساسا لنزهای واید و فیش آی تفاوتی دارند؟؟ آیا تمامی لنزهای واید الزاما فیش آی هستند؟؟

در اینجا به سراغ پاسخ این سوال خواهیم رفت.

به دلیل فاصله ی کانونی کم در هر دو نوع لنز فیش آی و واید٬ هر دوی این لنزها قادر به ثبت تصاویری با میدان دید زیادهستند.معمولا در دوربین های فول فریم٬ میتوان فاصله کانونی ۳۵ میلی متر را به عنوان فاصله کانونی مرز در نظر گرفت. اگر فاصله کانونی پایین تر از ۳۵ میلیمتر باشد٬ لنزها اصطلاحا واید و اگر بالاتر از ۳۵ میلی متر باشند در دسته ی لنزهای نرمال با تله قرار میگیرند.

از دید تغییر زاویه ی نور ورودی به لنزها٬‌میتوان لنزها را به دو دسته ی Revtilinear و Fisheye  تقسیم بندی کرد.

۱- لنزهای Rectilinear:

این لنزها تمامی نورهای ورودی به لنز را بدون تغییری در زاویه ی شکست٬ از عدسی عبور میدهند. دقیقا شبیه آنچه در چشم انسان و دوربین های Pinhole  اتفاق می افتد. در لنزهای نرمال و تله این موضوع اتفاق می افتد اما در لنزهای واید بعضا این اتفاق نمی افتد. در لنزهای واید٬ نور سوژه های نزدیک به لبه های لنز دچار کشیدگی بیشتری میشوند تا سوژه های نزدیک به مرکز تصویر.

به دلیل آنکه مقدار اعوجاج لنزهای واید زیاد نیست٬ امکان ساخت لنزی با میدان دید ۱۸۰ درجه و کاملا تخت اگر غیر ممکن نباشد٬ بسیار پیچیده است.

۲- لنزهای Fisheye:

دسته ی دوم لنزها٬ لنزهای تحت عنوان Fisheye ها هستند. در این نوع لنزها نور سوژه هایی که به لبه ها نزدیک تر است بیشتر خمیده شده و نور رسیده از سوژه های مرکز تصویر دچار خمیدگی بسیار اندکی میشوند.

در لنزهای fisheye نور سوژه های لبه ی تصویر دچار کشیدگی نمیشود بلکه دچار اعوجاج میگردد.

اگر میخواهید لنزهای fisheye را شبیه سازی کنید٬ میتوانید دوربین های pinhole را پر از آب کرده و سپس عکاسی کنید. :)))))

در شکل زیر شماتیکی از میزان انحراف نور در لنزهای rectilinear و Fisheye را مشاهده میکنید. شکل سمت چپ نشان دهنده ی لنزهای rectilinear است که در آنها نور ورودی در زوایای مختلف٬ دچار انحراف زیادی نمیشود اما در عوض٬‌در شکل سمت راست٬ نورهای ورودی به لنز در زوایای مختلفی دچار انحراف میگردند که نشان دهنده ی لنزهای fisheye میباشد.

در شکل زیر یک دوربین pinhole را مشاهده میکنید.

تذکر: لنزهای rectilinear را نمیتوان کاملا تخت در نظر گفت و همین لنزهای تخت دارای اعوجاج های بشکه ای(barrel) و اعوجاج pincushion هستند.

میدان دید:

میدان دید لنزهای Rectilinear را میتوانید از فرمول زیر محاسبه کنید.

(FOV (rectilinear) =  2 * arctan (frame size/(focal length * 2)

در فرموی بالا frame size همان اندازه ی سنسور در جهت مورد نظر است. برای مثال اگر دوربین فول فریم باشد و میدان دید افقی را بخواهید٬ frame size برابر با ۳۶ میلی متر است و اگر میدان دید عمودی را بخواهید این عدد برابر با ۲۴ است.

تذکر: ابعاد سنسورهای فول فریم ۳۶ در ۲۴ میلی متر است.

در واقع فرمول فوق ساده ی شده ی فرمول زیر است.

(FOV (rectilinear)) =  2 * arctan (frame size/(focal length * 2 * (m+1)

مقدار m  را همچنین میتوان از طریق فرمول زیر به دست آورد.

(m = (focal length)/(focus distance – focal length

میدان دید لنزهای fisheye را میتوان از طریق فرمول های زیر به دست آورد.

ذکر این نکته ضروری است که یک فرمول واحد برای محاسبه ی میدان دید لنزهای fisheye  وجود ندارد. دلیل این امر آن است که لنزهای fisheye از نگاشت لنزهای تخت به دست آمده اند و به همین دلیل انواع فرمول های به دست آوردن میدان دید برای آن ها وجود دارد که براساس نگاشت انجام شده به دست آمده است.

در ادامه تعدادی از این فرمول ها و نام نگاشت آنها برای لنزهای fisheye  آورده شده است.

(FOV (equisolid fisheye) = 4 * arcsin (frame size/(focal length * 4)

FOV (equidistance fisheye) = (frame size/focal length)*57.3

FOV  (orthogonal fisheye) = 2 * arcsin (frame size/(focal length *2)

(FOV (stereographic fisheye) = 4 * arctan (frame size/(focal length * 4)

در شکل زیر میتوان مقایسه ای از میدان دید لنز fisheye پانزده میلی متری را در برابر تعدادی لنز دیگر دید. اعوجاج لنز fisheye قابل توجه است.

شکل زیر نمودار frame size  بر حسب میدان دید را نشان میدهد.

همانطور که در شکل بالا٬ دیده میشود٬‌لنزهای rectilinear هیچ گاه نمیتواند میدان دید ۱۸۰ درجه ای داشته باشند اما از طرفی دیگر تمامی لنزهای fisheye توانایی رسیدن به میدان دید ۱۸۰ درجه ای را دارند.

عکس پایین را در قله ی گرگش و توسط یک لنز فیش آی پانزده میلی متری گرفتم و میتوان به وضوح اعوجاج لنز را در پایین تصویر دید.

جمع بندی: لنزهای واید لنزهایی هستند که در عین داشتن میدان دید زیاد٬اعوجاج کمی دارند اما لنزهای Fisheye لنزهایی هستند که در کنار داشتن میدان دید زیاد٬ اعوجاج زیادی نیز دارند بنابراین نمیتوان گفت تمامی لنزهای واید٬ فیش آی هستند.

7 دیدگاه ها

  • علیرضا مشهدی دسامبر 31, 2017 at 6:52 ق.ظ پاسخ

    سلام
    حالتون خوبه؟
    ببخشید من یه سوالی داشتم ممنون میشم راهنماییم کنید:
    من عکاسی آماتور کار میکنم و عکاسی منظره و شب و پرتره رو دوس دارم.دوربینم کراپه d700 هستش و بودجه ندارم برای هرکدوم یه لنز جدا بگیریم
    برا همین میخام یه لنز زیر دوتومن بخرم که بتونم همه نوع عکاسی رو تا یه سطحی انجام بدم. میخام نظرتون رو درخصوص -Sigma 17-70mm f/2.8-4 DC MACRO OS HSM بدونم. و یا 17-50 سیگما
    ممنونم از راهنماییتون

    • امیر شاهچراغیان ژانویه 6, 2018 at 11:48 ب.ظ پاسخ

      سلام
      بین این دو تا لنز و با این بدنه لنز ۱۷-۵۰ اندکی بهتر هست.
      لنز توکینا ۱۱-۱۶ رو هم ببینید.
      ایام به کام

  • آرششش آگوست 7, 2018 at 8:58 ق.ظ پاسخ

    سلام
    ابتدا عرض کنم خدمتتون که امروز نزدیک به 80 درصد مطالب سایت رو خوندم ، بسیار پر بار ، گزیده ، کاربردی و سخاوتمندانه هستن و بسیار ممنونم ازتون .
    و اینکه سوالی داشتم ، لنز 18mm واید محسوب میشه و لنز 11mm اولترا واید ؟!

    • آرششش آگوست 7, 2018 at 9:04 ق.ظ پاسخ

      یک سوال دیگه هم داشتم مثلا برای لنز Canon EF-S 18-135mm f/3.5-5.6 عدد گشودگی دیافراگم رو زده 5.6-3.5 ، یعنی حداکثر دیافراگم 3.5 هست ؟ عدد کناری یعنی5.6 معنیش چیه ؟!
      با تشکر از شما

      • امیر شاهچراغیان آگوست 7, 2018 at 7:12 ب.ظ پاسخ

        عدد اول گشودگی دهانه روی هجده میلی متر هست و عدد دوم گشودگی روی صد و سی و پنج میلی متر

    • امیر شاهچراغیان آگوست 7, 2018 at 7:11 ب.ظ پاسخ

      خواهش میکنم٬ معمولا ۱۸ میلی متر رو واید و ۱۱ میلی متر رو اولترا واید میگیم

      • آرششش آگوست 8, 2018 at 10:12 ق.ظ پاسخ

        خیلی ممنونم

ارسال دیدگاه

اجرا شده توسط: همیار وردپرس